mythe
en zelfverwerkelijking
workshop
over het wonderbaarlijke en het pijnlijke dat de liefde met je
kan doen
voor
iedereen met verlangen naar de Grote Liefde
of
die daar pijn aan heeft opgelopen
en
de innerlijke kant hiervan wil onderzoeken
en
zich daarmee wil verrijken
zaterdag
19 juni 2010 in Amsterdam
Amor
en Psyche
De
Liefde, enkel en alleen de liefde, hoeveel gedichten, liederen,
opera’s zijn er niet over gemaakt? Zelfs menig oorlog is er voor
gevoerd.
De
liefde kan je in hoogstaande euforie brengen, maar ook diepgaande
kwellingen en pijnigingen veroorzaken. Wie kent dat diepe, knagende
verlangen naar de Ander niet?
Het
is van alle tijden en alle culturen. Waarom? Omdat het met onze
diepste ziel te maken heeft. Verlangens wakkeren ongekende delen
in je aan. De liefde kan dat in hevige mate. Het doet je leven,
maar ook lijden als je het niet vindt of kwijt bent geraakt. De
prachtige mythe van Psyche en Amor gaat hierover.
In
de workshop zullen we door deze mythe heengaan, dit grote verhaal
betreden, ieder van ons op eigen wijze, met verschillende vormen
van imaginatie, soms alleen en soms met elkaar, en met enkele
expressieve, creatieve middelen.
Je
mag al je verlangens, verdriet, frustratie en ziele-kwellingen
in deze workshop meenemen. Wij gaan op deze dag proberen dat diepe,
vaak knagende en zeurende verlangen naar de geliefde Ander te
verinnerlijken, door de (sluimerende) delen in je psyche die ermee
verbonden zijn op te zoeken en tot leven te wekken. Vandaag ben
je Psyche die gekweld en voortgedreven door haar verlangen, op
zoek is naar Amor. Amor is de ergste kwelgeest, maar psychisch
gezien is hij boodschapper, aanbrenger van het goede dat de Liefde
kan doen ontluiken in jezelf.
Het
doel van de workshop is dat je aan het einde van de dag gesterkt
bent door het contact dat je hebt gekregen met wat er in je eigen
ziel wordt aangewakkerd.
Anthonis van Dyck
Over
de mythe, imaginatie en de transcendente oergrond
Amor
en Psyche openbaart het Grotere Verhaal en dat is uiteindelijk
het verhaal van het ontwaken (Amor) van de onsterfelijke ziel
en onze eigen metamorfose. Onze verlangens nemen ons mee naar
de diepte, naar de transpersoonlijke beelden- en gevoelswereld
en naar een grotere evolutionaire bestemming.
De
waarheid is dat we in twee werelden tegelijkertijd leven. Een
deel van ons woont hier in de existentiele tijd en ruimte en een
deel van ons bevindt zich in het archetypische rijk waar tijd
en ruimte ophouden te bestaan, waar onze oergrond is. Het is die
transcendente diepte in onszelf waar onze essentie te vinden is
en waar de werkelijke veranderingen in onze psyche plaatvinden.
Met
imaginatie treedt je in die mythische wereld waar tijd en ruimte
relatief zijn, d.w.z. overschreden worden. Hoe dieper je in de
beeldenwereld gaat, hoe dieper je in je Grotere Verhaal komt.
Het
je begeven in die transcendente oergrond vergt wel het een en
ander. De hoofdpersoon in een mythe ondergaat menige beproeving
en zo is het ook met degene die diep in zijn beeldenwereld gaat.
Hij heeft kracht en durf nodig en behendigheid, maar bovenal vertrouwen
in zichzelf, vertrouwen dat het transcendente Zelf de levende
bron in hem is, er altijd is geweest en er altijd zal zijn.
Antonio
Canova
Nog
meer illustraties en stukjes uit de mythe
Psyche
is een uitzonderlijk stralende onaantastbare schoonheid, die alom
bewondering en verering oogste. De mensen verontachtzaamden hun
adoratie van Venus tot grote woede van deze laatste.
Maar
Psyche kreeg geen enkel huwelijksaanzoek . . . ze vereenzaamde
en werd depressief.
Het
orakel van Apollo dat haar ouders raadpleegden gaf als antwoord:
de maagd is voorbestemd om geen sterfelijke bruidegom te
krijgen. Haar toekomstige bruidegom wacht op haar boven op de
berg. Hij is een monster dat de goden noch de mensen kunnen weerstaan.
Iedereen
denkt dat het orakel de Dood bedoelt.
Bovenop
de berg te zijn aangekomen, gekleed in het mooiste bruidsgewaad,
alleen, om zich van de rotsen in de armen van de Dood te storten,
wordt zij meegevoerd door een zwoele wind, licht als een veer,
naar de prachtige bloementuin en het paleis van Amor.
Amor
(Eros) is degene die niemand kan weerstaan en dat de ontmoeting
met hem onherroepelijk kwellingen gaat brengen, dat weet Psyche
nog niet . . .
Na Psyche's rituele bruiloft met de Dood, treedt ze Amor's tuin
binnen
Lust
- Venus & Amor. (Bronzino).
Je moet wel weten met welke heerlijke krachten je hier te maken
hebt.
Het
is in de nacht dat Amor zich met Psyche verenigt, bij de morgenstond
is hij weer gevlogen. De verrukkelijke liefdesnachten zijn in
het donker, het is Psyche verboden om haar te Geliefde te zien,
ze mag geen licht op hem doen schijnen (hij is immers god en zij
sterfelijk mens).
Zij
mag zijn aangezicht niet kennen want dan ontvalt hij haar en is
zij gedoemd voor eeuwig op zoek te gaan naar hem. Zoals altijd
met geboden, de overtreding wordt natuurlijk toch gemaakt door
Psyche, opdat zij de grens in haar Grote Verhaal overgaat, opdat
zij op zoek gaat naar de ware, onvoorwaardelijke Liefde in zichzelf,
de ontkieming van wat verborgen ligt te sluimeren in haar ziel.
In
psychologische en sociale zin is Amor (Eros) de pendelaar tussen
de beperkte leefwereld van wie we denken te zijn en de goddelijke
wereld, de wereld van creatie. Pendelaar tussen de bekrompen leefwereld
van normen en voorschriften en het domein van onze creatieve potenties,
van verruiming en transformatie van ons bewustzijn en verwerkelijking
van wie we in diepere zin zijn.
De
mythe van Psyche en Amor gaat ook over de ontluikende sexualiteit
en over de angsten en onzekerheden die dat met zich meebrengt.
Het verhaal leert dat slechts door onvoorwaardelijke overgave,
zonder restricties en wantrouwen, ten volle de liefde beleeft
kan worden. Daarvoor is het loslaten van het oude nodig, opdat
het nieuwe, gesymboliseerd in het goddelijke huwelijk van Amor
en Psyche, er kan zijn.
Door
Amor worden we meer dan wie we waren. We komen in de oergrond.
Eerst is dat als een cocon, een roes van heerlijkheid, ver weg
van de alledaagse werkelijkheid. In deze periode kunnen mensen
om je heen meewarig naar je kijken en zeggen dat je in een droomwereld
leeft. En dat doe je ook, net als Psyche in de tuin van Amor.
Het is de cocon van waaruit de vlinder voortkomt (psyche betekent
in het grieks zowel ziel als vlinder).
echter
. . .
Psyche,
aangespoord door haar jaloerse zussen,
wil
Amor bekijken in het licht, tegen diens uitdrukkelijk gebod in.
Psyche heeft een mes bij de hand voor het geval haar geliefde
een monster blijkt te zijn, zoals haar zusters haar doen geloven
. . .
Als
je bewustzijnsverruiming wilt bereiken voordat je er klaar voor
bent
of omdat je shortcuts wilt nemen, volgen er grote consequenties.
(Bettelheim).
Je
legt je huidige leven in de waagschaal.
Een
druppel van de olielamp valt op Amor en verwondt hem, hij wordt
wakker en zegt haar:
ik zal je niet anders straffen dan door voor eeuwig van je
weg te vliegen,
want
liefde verenigt zich niet met wantrouwen.
Psyche
zoekt overal naar Amor, in haar eentje doolt ze in de donkere
nacht, zwanger, verlaten, zonder hoop, ontroostbaar. Ze probeert
zich te verdrinken maar de rivier werpt haar terug op de oever.
Ze
smeekt de goden om hulp maar die helpen haar niet. Allen zijn
bang voor de toorn van Venus. Alleen de bosgod Pan geeft haar
vaderlijke raad.
Pan
troost Psyche
Venus
zoekt Psyche te land en te zee, om haar te straffen.
Uit wanhoop wil Psyche zich nogmaals van het leven beroven.
Psyche
daalt af in de onderwereld (Hades), om uiteindelijk herboren te
worden.
Hier
staat ze voor de driekoppige hellehond Cerberus, die de toegang
tot de onderwereld bewaakt.
Om
de Ander onvoorwaardelijk toe te laten en zich met hem te verenigen
is moed nodig. Moed zelfs om af te dalen in de onderwereld en
de dood. Moed en bereidheid om je oude zelf op te geven. Dan treedt
je het waarlijke creatieve domein binnen, daar waar sexualiteit
en liefde samengaan en de vernieuwing plaatsvindt. In het verhaal
is dat de dochter die Psyche en Amor uiteindelijk krijgen.
In
de laatste verschrikkelijke test die Venus aan Psyche oplegt,
moet Psyche in de onderwereld van Hades afdalen, een tocht die
geen sterveling zal kunnen navertellen. ‘Neem dit doosje mee’,
zo gebiedt Venus haar, ‘en vraag aan Perséphone om een
beetje van haar schoonheid erin te doen voor mij. Ik kan dat goed
gebruiken want door het verzorgen en verplegen van mijn zoon Amor
ben ik vermoeid geraakt en heeft mijn schoonheid ingeboet.’ (Amor
was gewond geraakt door de druppel van de olielamp)
Psyche
weet zeker dat haar einde is aangekomen, nu ze gedwongen is om
af te dalen in de hellediepte van Hades’ onderwereld. Ze snelt
naar de hoogste toren om er zich van af te storten, om zo in één
keer een einde aan haar lijden te maken. Maar juist als ze wil
springen hoort ze een stem die haar weerhoudt. De stem troost
haar en moedigt haar aan (in tijden van nood komt er vaak hulp
uit onverwachte hoek).
‘Jij,
die al zoveel beproevingen en kwellingen hebt doorstaan, laat
je niet weerhouden door ook deze laatste gevaarlijke opdracht
aan te gaan. Heb moed!’
De
stem geeft haar allerlei raadgevingen om de tocht en opdracht
te kunnen volbrengen. Ook vertelt de stem aan Psyche dat ze, als
Persephone het doosje gevuld heeft, dat nooit en te nimmer moet
openen. ‘Sta je nieuwsgierigheid niet toe om de schoonheid van
de goden te willen bespieden!’,zo zegt de stem.
Het
lukt Psyche om veilig af te dalen in de onderwereld en om van
Perséphone schoonheid in het doosje te krijgen. Op de terugweg
overvalt haar echter een intens verlangen om de inhoud van het
doosje te bekijken. ‘Waarom zal ik, drager van dit doosje met
goddelijke schoonheid, daarvan niet zelf een klein beetje op mijn
wangen doen? Dan zal mijn geliefde, als hij mij ziet, nog meer
van me houden!’ Psyche opent heel voorzichtig het doosje, maar
ziet dat het helemaal leeg is. Wel komt er een afschuwelijk diepe
slaap uit het doosje, dat volledig bezit van haar neemt. Onmiddellijk
valt ze als een blok dood neer op het pad.
Amor
ondertussen was door de liefdevolle verzorging van zijn moeder
Venus genezen van zijn wond. Hij kan zijn verwijdering van Psyche
niet langer verdragen en gaat haar zoeken. Als hij haar ziet liggen
neemt hij haar in zijn armen en voert haar naar de godenwereld.
Hij bepleit haar zaak bij Zeus. Zeus iszo geroerd door Amor’s
vurige pleidooi dat hij besluit Psyche de godendrank ambrosia
te drinken te geven en haar tot leven te wekken in de wereld van
de goden. Amor en Psyche krijgen toestemming om te huwen. Uit
hun huwelijk wordt een dochter geboren die de naam Plezier krijgt.
en
dan nog een toetje:
in
februari 2007 werden deze twee 5000 jaar oude geliefden gevonden,
vlakbij Verona (de stad van Romeo en Julia)
zaterdag
19 juni 2010
10.30
tot 17.00 uur
Locatie:
Ita
Wegmanhuis
Weteringschans
74
1017
XR Amsterdam
Kosten:
€ 80
Leiding:
Jan
Taal
met
Floor Wittink
op saxofoon
Inschrijving
